Lekcja 13: Bazy danych - filtrowanie, kwerendy, wyszukiwanie informacji

Czym jest SQL?

SQL (Structured Query Language) to standardowy jezyk do komunikacji z bazami danych. Umozliwia tworzenie tabel, wstawianie danych, wyszukiwanie informacji, modyfikowanie i usuwanie rekordow. SQL jest uzywany przez niemal wszystkie systemy relacyjnych baz danych.

Kwerendy (Queries)

Kwerenda to zapytanie skierowane do bazy danych. W MS Access kwerendy mozna tworzyc w trybie graficznym (projektowania) lub w trybie SQL. Podstawowe typy kwerend:

• Kwerenda wybierajaca (SELECT) - wyszukuje i wyswietla dane
• Kwerenda aktualizujaca (UPDATE) - zmienia istniejace dane
• Kwerenda dolaczajaca (INSERT) - dodaje nowe rekordy
• Kwerenda usuwajaca (DELETE) - usuwa rekordy
• Kwerenda tworzaca tabele (CREATE TABLE) - tworzy nowa tabele

Instrukcja SELECT - wyszukiwanie danych

Podstawowa skladnia zapytania SELECT:

SELECT kolumna1, kolumna2, ...
FROM nazwa_tabeli
WHERE warunek
ORDER BY kolumna ASC|DESC;

Przyklady:

-- Wszystkie dane z tabeli Uczniowie
SELECT * FROM Uczniowie;

-- Tylko imiona i nazwiska
SELECT Imie, Nazwisko FROM Uczniowie;

-- Uczniowie z klasy 2a
SELECT * FROM Uczniowie WHERE Klasa = '2a';

-- Uczniowie ze srednia powyzej 4.0, posortowani malejaco
SELECT Imie, Nazwisko, Srednia
FROM Uczniowie
WHERE Srednia > 4.0
ORDER BY Srednia DESC;

Operatory w klauzuli WHERE

• =, <>, <, >, <=, >= - operatory porownania
• AND - oba warunki musza byc spelnione
• OR - przynajmniej jeden warunek musi byc spelniony
• NOT - negacja warunku
• BETWEEN x AND y - wartosc w przedziale (wlacznie)
• IN ('a', 'b', 'c') - wartosc z listy
• LIKE 'wzorzec' - dopasowanie wzorca (% = dowolne znaki, _ = jeden znak)
• IS NULL / IS NOT NULL - sprawdzenie pustej wartosci

Przyklady filtrow:

-- Uczniowie z klasy 2a lub 2b
SELECT * FROM Uczniowie WHERE Klasa IN ('2a', '2b');

-- Uczniowie, ktorych nazwisko zaczyna sie na "K"
SELECT * FROM Uczniowie WHERE Nazwisko LIKE 'K%';

-- Uczniowie urodzeni miedzy 2008 a 2010 ze srednia > 4.0
SELECT * FROM Uczniowie
WHERE Data_urodzenia BETWEEN '2008-01-01' AND '2010-12-31'
AND Srednia > 4.0;

Funkcje agregujace

Funkcje obliczajace wartosci dla grup rekordow:

• COUNT(*) - liczba rekordow
• SUM(kolumna) - suma wartosci
• AVG(kolumna) - srednia
• MIN(kolumna) - minimum
• MAX(kolumna) - maximum

-- Liczba uczniow w kazdej klasie
SELECT Klasa, COUNT(*) AS Liczba_uczniow
FROM Uczniowie
GROUP BY Klasa;

-- Srednia ocen z kazdego przedmiotu
SELECT Przedmioty.Nazwa, AVG(Oceny.Ocena) AS Srednia_ocen
FROM Oceny
JOIN Przedmioty ON Oceny.ID_przedmiotu = Przedmioty.ID
GROUP BY Przedmioty.Nazwa
HAVING AVG(Oceny.Ocena) > 3.5;

Laczenie tabel (JOIN)

JOIN laczy dane z dwoch lub wiecej tabel na podstawie wspolnego pola (klucza):

• INNER JOIN - tylko rekordy majace dopasowanie w obu tabelach
• LEFT JOIN - wszystkie rekordy z lewej tabeli + dopasowane z prawej
• RIGHT JOIN - wszystkie rekordy z prawej tabeli + dopasowane z lewej

-- Oceny uczniow z nazwami przedmiotow
SELECT Uczniowie.Imie, Uczniowie.Nazwisko,
       Przedmioty.Nazwa, Oceny.Ocena
FROM Oceny
INNER JOIN Uczniowie ON Oceny.ID_ucznia = Uczniowie.ID
INNER JOIN Przedmioty ON Oceny.ID_przedmiotu = Przedmioty.ID
ORDER BY Uczniowie.Nazwisko;

Kwerendy w Microsoft Access

Access oferuje graficzny kreator kwerend:

1. Tworzenie → Projekt kwerendy
2. Dodaj tabele (okno "Pokaz tabele")
3. Przeciagnij pola do siatki kwerendy
4. Ustaw kryteria (wiersz "Kryteria")
5. Ustaw sortowanie
6. Uruchom kwerendy (przycisk Uruchom lub Ctrl+R)
7. Przelacz na widok SQL, aby zobaczyc wygenerowany kod