Lekcja 44: Bazy danych - filtrowanie, kwerendy, wyszukiwanie

Czym jest SQL?

SQL (Structured Query Language) to jezyk zapytan do komunikacji z relacyjnymi bazami danych. Pozwala na pobieranie, dodawanie, modyfikowanie i usuwanie danych. SQL jest standardem stosowanym przez wszystkie popularne systemy baz danych: MySQL, PostgreSQL, SQLite, MS SQL Server, Oracle.

W MS Access kwerendy mozna tworzyc wizualnie (Kreator kwerend) lub pisac bezposrednio w SQL (Widok SQL).

Podstawowa instrukcja SELECT

Instrukcja SELECT sluzy do pobierania danych z tabeli:

-- Pobierz wszystkie kolumny ze wszystkich rekordow
SELECT * FROM Uczniowie;

-- Pobierz tylko wybrane kolumny
SELECT Imie, Nazwisko, Klasa FROM Uczniowie;

-- Pobierz unikalne wartosci (bez powtorzen)
SELECT DISTINCT Miasto FROM Klienci;

Filtrowanie danych - WHERE

Klauzula WHERE pozwala filtrowac rekordy wedlug warunkow:

-- Uczniowie z klasy 1A
SELECT * FROM Uczniowie WHERE Klasa = '1A';

-- Produkty drozsze niz 100 zl
SELECT Nazwa, Cena FROM Produkty WHERE Cena > 100;

-- Zamowienia z okreslonych dat
SELECT * FROM Zamowienia
WHERE DataZamowienia BETWEEN '2025-01-01' AND '2025-06-30';

-- Klienci z Krakowa lub Warszawy
SELECT * FROM Klienci
WHERE Miasto = 'Krakow' OR Miasto = 'Warszawa';

-- To samo z operatorem IN
SELECT * FROM Klienci
WHERE Miasto IN ('Krakow', 'Warszawa', 'Wroclaw');

-- Wyszukiwanie tekstu (wzorzec)
SELECT * FROM Produkty WHERE Nazwa LIKE '%laptop%';
-- % = dowolny ciag znakow, _ = jeden znak

Sortowanie wynikow - ORDER BY

Klauzula ORDER BY sortuje wyniki zapytania:

-- Sortuj uczniow alfabetycznie wg nazwiska
SELECT * FROM Uczniowie ORDER BY Nazwisko ASC;

-- Sortuj produkty od najdrozszego
SELECT * FROM Produkty ORDER BY Cena DESC;

-- Sortowanie wielopoziomowe
SELECT * FROM Uczniowie
ORDER BY Klasa ASC, Nazwisko ASC, Imie ASC;

Laczenie tabel - JOIN

JOIN laczy dane z dwoch lub wiecej tabel na podstawie wspodlnych pol (klucz glowny - klucz obcy):

-- INNER JOIN - tylko pasujace rekordy z obu tabel
SELECT Zamowienia.ID_zamowienia, Klienci.Imie,
       Klienci.Nazwisko, Zamowienia.DataZamowienia
FROM Zamowienia
INNER JOIN Klienci ON Zamowienia.ID_klienta = Klienci.ID_klienta;

-- LEFT JOIN - wszystkie rekordy z lewej tabeli
-- + pasujace z prawej (lub NULL)
SELECT Klienci.Nazwisko, Zamowienia.ID_zamowienia
FROM Klienci
LEFT JOIN Zamowienia ON Klienci.ID_klienta = Zamowienia.ID_klienta;
-- Pokaze tez klientow BEZ zamowien (z NULL)

Typy JOIN:

• INNER JOIN - zwraca tylko rekordy pasujace w obu tabelach (czesc wspolna)
• LEFT JOIN - wszystkie rekordy z lewej tabeli + pasujace z prawej (lub NULL)
• RIGHT JOIN - wszystkie rekordy z prawej tabeli + pasujace z lewej
• FULL JOIN - wszystkie rekordy z obu tabel (z NULL gdzie brak dopasowania)

Funkcje agregujace

Funkcje agregujace obliczaja wartosci na podstawie grupy rekordow:

-- Liczba uczniow
SELECT COUNT(*) AS LiczbaUczniow FROM Uczniowie;

-- Srednia cena produktow
SELECT AVG(Cena) AS SredniaCena FROM Produkty;

-- Suma sprzedazy
SELECT SUM(Kwota) AS LacznaSprzedaz FROM Zamowienia;

-- Najdrozszy i najtanszy produkt
SELECT MIN(Cena) AS Najtanszy, MAX(Cena) AS Najdrozszy
FROM Produkty;

Grupowanie - GROUP BY

GROUP BY grupuje rekordy i pozwala stosowac funkcje agregujace dla kazdej grupy:

-- Liczba uczniow w kazdej klasie
SELECT Klasa, COUNT(*) AS LiczbaUczniow
FROM Uczniowie
GROUP BY Klasa;

-- Suma sprzedazy w kazdym miesiacu
SELECT MONTH(DataZamowienia) AS Miesiac,
       SUM(Kwota) AS Sprzedaz
FROM Zamowienia
GROUP BY MONTH(DataZamowienia);

-- Filtrowanie grup - HAVING (jak WHERE, ale dla grup)
SELECT Kategoria, AVG(Cena) AS SredniaCena
FROM Produkty
GROUP BY Kategoria
HAVING AVG(Cena) > 50;