Lekcja 13 - Technologia a komunikacja spoleczna

📚

Teoria

▼

Media spolecznosciowe - jak dzialaja?

Media spolecznosciowe (Facebook, Instagram, TikTok, X/Twitter, YouTube) to platformy umozliwiajace tworzenie i udostepnianie tresci. Ale jak one tak naprawde dzialaja?

Algorytmy rekomendacji - platforma wybiera, co Ci pokazac, aby jak najdluzej utrzymac Twoja uwage
Banka filtrujaca - widzisz glownie tresci, z ktorymi sie zgadzasz, co moze znieksztalcac obraz rzeczywistosci
Ekonomia uwagi - Twoja uwaga jest produktem sprzedawanym reklamodawcom
Dark patterns - techniki projektowe zmuszajace do dluuszego korzystania (nieskonczone scrollowanie, powiadomienia)

Dezinformacja i fake news

Dezinformacja to celowe rozpowszechnianie falszywych informacji. Jak ja rozpoznac?

Sprawdz zrodlo - kto opublikowal? Czy to wiarygodne medium?
Sprawdz date - czy informacja jest aktualna?
Sprawdz inne zrodla - czy inne media to potwierdzaja?
Sprawdz autora - czy jest ekspertem w danej dziedzinie?
Sprawdz emocje - czy artykul celowo wzbudza silne emocje?
Fact-checking - uzyj serwisow: Demagog.pl, Konkret24, Snopes.com

Deepfake i manipulacja medialna

Deepfake to technologia AI pozwalajaca tworzyc realistyczne, ale falszywe zdjecia, filmy i nagrania glosowe. Zagrozenia:

Falszywe wypowiedzi politykow
Oszustwa finansowe (fałszywy glos szefa)
Cyberprzemoc (umieszczanie czyjejs twarzy w kompromitujacych materialach)

Cyfrowy dobrostan (Digital Wellbeing)

Czas ekranowy - monitoruj i ograniczaj czas spedzony przed ekranem
FOMO vs JOMO - Fear of Missing Out vs Joy of Missing Out
Digital detox - swiadome przerwy od technologii
Porownywanie sie - media spolecznosciowe pokazuja wyidealizowany obraz zycia
Powiadomienia - wylacz niepotrzebne, ustaw tryb "nie przeszkadzac"

Netykieta - kultura w internecie

Pisz tak, jakbys mowil do drugiej osoby twarzą w twarz
Nie uzywaj CAPS LOCK - to odpowiednik krzyczenia
Szanuj prywatnosc innych - nie udostepniaj cudzych zdjec bez zgody
Nie karm trolla - nie odpowiadaj na prowokacje
Pamietaj: internet nie zapomina - to co publikujesz, moze zostac na zawsze

                    Zasada 24 godzin: Zanim opublikujesz cos kontrowersyjnego lub napisanego pod wplywem emocji - odczekaj 24 godziny. Czesto nastepnego dnia zmienisz zdanie. To co trafia do internetu, trudno jest pozniej usunac.
                

✏️

Zadania

▼

Latwe

Zadanie 1: Analiza czasu ekranowego

Sprawdz statystyki czasu ekranowego na swoim telefonie (Ustawienia > Czas ekranowy / Digital Wellbeing). Zapisz: calkowity czas, podział na aplikacje, liczba odblokow telefonu, liczba powiadomien. Przygotuj krotka prezentacje swoich wynikow i plan poprawy.

Srednie

Zadanie 2: Fact-checking - weryfikacja informacji

Nauczyciel poda 5 informacji (prawdziwych i falszywych). Dla kazdej: a) sprawdz w co najmniej 2 wiarygodnych zrodlach, b) okresl czy jest prawdziwa/falszywa/czesciowo prawdziwa, c) podaj argumenty i linki do zrodel, d) wskaz sygnaly ostrzegawcze (jesli to fake news).

Srednie

Zadanie 3: Banka filtrujaca - eksperyment

Przeprowadz eksperyment: wyszukaj ten sam temat (np. "szczepienia", "energia jadrowa") na dwoch roznych kontach/profilach przegladarki (lub w trybie incognito vs normalnym). Porownaj: jakie wyniki pojawiaja sie na gorze? Jakie sa sugerowane artykuly? Napisz raport z obserwacji (200-300 slow).

Trudne

Zadanie 4: Kampania swiadomosciowa

W grupach 2-3 osobowych przygotujcie kampanie swiadomosciowa na temat jednego z problemow: fake news, cyberprzemoc, uzaleznienie od telefonu lub prywatnosc online. Stworz: plakat (Canva), krotki film (max 60s), 5 postow do mediow spolecznosciowych z wartosciowymi poradami.

🎥

Materialy wideo

▼

Italy vs Sierra Leone: Mediterranean Masterpiece vs The Lion Mountains

Jetoff ai

Fake news i dezinformacja - jak rozpoznac falszywe informacje

Materialy edukacyjne

🎧

Podcasty

▼

✔️

Quiz - sprawdz sie!

▼

📜

Podstawa programowa

▼

Lekcja 13: Technologia a komunikacja spoleczna i dobrobyt