Liceum Klasa II 45 minut PP: II.3a | s. 344

Lekcja 2: Grafika wektorowa - projekty, formaty plikow graficznych

Roznice miedzy grafika wektorowa a rastrowa, format SVG, Inkscape, zastosowania

📋 Podstawa programowa: II.3a
InkscapeSVGformaty graficznegrafika wektorowakrzywe Beziera
00:00
Wprowadzenie
5 min
00:05
Teoria
15 min
00:20
Cwiczenia
15 min
00:35
Podsumowanie
10 min
📚

Teoria

Czym jest grafika wektorowa?

Grafika wektorowa to sposob reprezentacji obrazu za pomoca obiektow geometrycznych opisanych matematycznie - linii, krzywych, wielokatow, okeregow itp. W przeciwienstwie do grafiki rastrowej, obraz wektorowy nie sklada sie z pikseli, lecz z sciezek (paths) zdefiniowanych przez punkty kontrolne i rownania matematyczne.

Glowna zaleta grafiki wektorowej: Mozna ja dowolnie powiekszac i pomniejszac bez utraty jakosci! Obraz jest przeliczany matematycznie przy kazdej zmianie skali, wiec zawsze pozostaje ostry i czytelny.

Grafika wektorowa vs rastrowa - porownanie

  • Skalowanie: Wektor - bez utraty jakosci; Raster - utrata jakosci przy powiekszaniu
  • Rozmiar pliku: Wektor - maly dla prostych ksztaltow; Raster - zalezy od rozdzielczosci
  • Realizm: Wektor - trudny do odwzorowania zdjec; Raster - idealny do zdjec i realistycznych obrazow
  • Edycja: Wektor - latwa modyfikacja poszczegolnych obiektow; Raster - edycja na poziomie pikseli
  • Zastosowania: Wektor - logotypy, ikony, ilustracje, druk; Raster - fotografia, tekstury, grafika internetowa

Format SVG (Scalable Vector Graphics)

SVG to otwarty standard grafiki wektorowej oparty na jezyku XML. Jest obslugiwany przez wszystkie nowoczesne przegladarki internetowe.

Przyklad kodu SVG tworzacego czerwone kolo:

<svg width="100" height="100">
  <circle cx="50" cy="50" r="40" fill="red" />
</svg>

Zalety SVG: skalowalnosc, maly rozmiar, mozliwosc animacji CSS/JS, dostepnosc (tekst w SVG jest czytelny dla wyszukiwarek).

Inne formaty wektorowe

  • AI (Adobe Illustrator) - natywny format programu Illustrator, najpopularniejszy w branzy
  • EPS (Encapsulated PostScript) - uniwersalny format do druku i wymiany plikow
  • PDF (Portable Document Format) - moze zawierac grafike wektorowa i rastrowa
  • CDR (CorelDRAW) - format programu CorelDRAW

Inkscape - darmowy edytor grafiki wektorowej

Inkscape to otwartoźródlowy, darmowy program do tworzenia i edycji grafiki wektorowej. Obsluguje format SVG jako natywny i oferuje:

  • Narzedzia rysowania - olowek, pioro (krzywe Beziera), ksztalty geometryczne
  • Edycja wezlow - precyzyjna modyfikacja punktow kontrolnych sciezek
  • Operacje na sciezkach - suma, roznica, przeciecie, wykluczone OR
  • Warstwy - organizacja elementow projektu
  • Tekst - dodawanie i formatowanie tekstu, tekst na sciezce
  • Klonowanie - tworzenie kopii obiektow polaczonych z oryginalem
  • Filtry i efekty - cienie, rozmycia, tekstury

Krzywe Beziera

Krzywe Beziera to fundamentalny element grafiki wektorowej. Sa to krzywe parametryczne definiowane przez punkty kontrolne. Najczesciej stosowane sa:

  • Kwadratowe krzywe Beziera - 3 punkty kontrolne (poczatek, punkt kontrolny, koniec)
  • Szescienne krzywe Beziera - 4 punkty kontrolne (poczatek, 2 punkty kontrolne, koniec)

Przesuwajac punkty kontrolne, mozna uzyskac dowolne ksztalty krzywych - to podstawa tworzenia logo, czcionek i ilustracji wektorowych.

Zastosowania grafiki wektorowej

  • Logotypy i identyfikacja wizualna - skalowalnosc kluczowa (od wizytowki do billboardu)
  • Ikony i interfejsy - ostrosc na kazdym ekranie (Retina, 4K)
  • Mapy i infografiki - precyzyjne ksztalty i mozliwosc edycji
  • Czcionki - kazda litera to obiekt wektorowy
  • Animacje webowe - SVG moze byc animowane przez CSS i JavaScript
  • Projekty do druku - ulotki, plakaty, opakowania
✏️

Zadania

Latwe

Zadanie 1: Porownanie grafiki wektorowej i rastrowej

Otworz to samo logo (np. logo Wikipedii) w formacie SVG i PNG. Powieksz oba obrazy do 500%. Zrob zrzuty ekranu porownujace jakosc. Opisz roznice w 3-4 zdaniach i wyjasnij, dlaczego logotypy powinny byc tworzone jako grafika wektorowa.

Srednie

Zadanie 2: Projekt logo w Inkscape

Zaprojektuj proste logo dla fikcyjnej firmy w programie Inkscape. Logo powinno zawierac: (a) co najmniej jeden ksztalt geometryczny, (b) tekst z nazwa firmy, (c) maksymalnie 3 kolory. Uzyj operacji na sciezkach (suma, roznica lub przeciecie). Zapisz projekt w formacie SVG i wyeksportuj do PNG.

Srednie

Zadanie 3: Rysowanie krzywymi Beziera

Uzyj narzedzia piora (krzywe Beziera) w Inkscape, aby odrysowac kontur prostego obiektu - np. liscia, owocu lub butelki. Ustaw zdjecie referencyjne jako tlo (zablokuj warstwe), a na nowej warstwie odrysuj ksztalt. Wypelnij go kolorem i dodaj gradient.

Trudne

Zadanie 4: Infografika wektorowa

Stworz w Inkscape infografike na wybrany temat (np. "Jak oszczedzac energie", "Historia komputerow"). Infografika powinna zawierac: ikony wektorowe, tekst, wykresy lub diagramy, spojne kolory. Format pionowy, rozmiar A4. Wyeksportuj do formatu PDF.

🎥

Materialy wideo

Obraz wektorowy a rastrowy. Wektoryzacja. Metody kompresji. Formaty plików i ich zastosowania.
Maciej Komosiński [pl]
Zdjęcie JPG, PNG na WEKTOR | Grafika wektorowa | INKSCAPE
INZET
🎧

Podcasty

✔️

Quiz - sprawdz sie!

📜

Podstawa programowa

← Lekcja 1: Grafika rastrowa Lekcja 3: Modelowanie 2D i 3D →