Lekcja 25: Technologia a dobrobyt spoleczenstw i komunikacja spoleczna

Spoleczenstwo informacyjne

Spoleczenstwo informacyjne to spoleczenstwo, w ktorym glownym zasobem i motorem rozwoju jest informacja i technologia jej przetwarzania. W przeciwienstwie do spoleczenstwa przemyslowego, wartosc nie lezy juz glownie w produkcji fizycznych dobr, ale w tworzeniu, przetwarzaniu i udostepnianiu wiedzy.

Media spolecznosciowe - wplyw na spoleczenstwo

Media spolecznosciowe (Facebook, Instagram, TikTok, X/Twitter, YouTube) fundamentalnie zmienily sposob, w jaki ludzie sie komunikuja, informuja i buduja relacje.

Pozytywne aspekty:

• Globalna komunikacja - kontakt z ludzmi na calym swiecie w czasie rzeczywistym
• Demokratyzacja informacji - kazdy moze publikowac tresci i dotrzec do szerokiej publicznosci
• Organizacja spoleczna - koordynacja akcji charytatywnych, protestow, wolontariatu
• Edukacja - dostep do darmowych materialow edukacyjnych i ekspertow
• Budowanie spolecznosci - grupy zainteresowac, wsparcie dla mniejszosci

Negatywne aspekty:

• Banki informacyjne (filter bubbles) - algorytmy pokazuja nam tresci zgodne z naszymi pogladami, zamykajac w "banki informacyjnej"
• Dezinformacja - fake newsy roznosza sie szybciej niz prawdziwe informacje
• Uzaleznienie - mechanizmy uzalezniajace: powiadomienia, "scrollowanie", lajki
• Cyberprzemoc - hejt, doxing, stalking, trolling
• Wplyw na zdrowie psychiczne - porownywanie sie z innymi, FOMO, obnizenie samooceny
• Prywatnosc - zbieranie danych osobowych, profilowanie, reklamy targetowane

Algorytmy rekomendacji

Media spolecznosciowe i platformy streamingowe uzywaja algorytmow rekomendacji, ktore decyduja o tym, jakie tresci widzisz. Algorytmy te analizuja:

• Twoje poprzednie interakcje (lajki, komentarze, czas ogladania)
• Zachowania podobnych uzytkownikow
• Trendy i popularnosc tresci
• Informacje o Tobie (wiek, lokalizacja, zainteresowania)

Celem algorytmu jest maksymalizacja czasu spedzanego na platformie - nie zawsze w Twoim najlepszym interesie.

Gospodarka cyfrowa

Gospodarka cyfrowa (e-economy) to czesc gospodarki oparta na technologiach cyfrowych:

• E-commerce - handel elektroniczny (Allegro, Amazon, Shopify)
• Ekonomia wspoldzielenia - sharing economy (Uber, Airbnb, BlaBlaCar)
• Fintech - technologie finansowe (platnosci mobilne, neobanki: Revolut, N26)
• Creator economy - tworczosc internetowa jako zrodlo dochodu (YouTube, Twitch, Patreon)
• SaaS - oprogramowanie jako usluga (Spotify, Netflix, Microsoft 365)

Technologia a dobrobyt - wyzwania

• Nierownomierne korzysci - technologia bogaci glownie kraje rozwinete i wielkie korporacje
• Automatyzacja a bezrobocie - roboty zastepuja ludzi w wielu zawodach
• Monopolizacja - dominacja kilku firm technologicznych (Big Tech)
• Srodowisko - centra danych zuzyaja ogromne ilosci energii, e-waste (elektroodpady)
• Etyka AI - uprzedzenia algorytmow, odpowiedzialnosc za decyzje AI